恩始 · 图难于其易

Ēn Shǐ

Classical Chinese Text

为无为,事无事,味无味。大小多少。报怨以德。图难于其易,为大于其细;天下难事,必作于易;天下大事,必作于细。
是以圣人终不为大,故能成其大。夫轻诺必寡信,多易必多难。是以圣人犹难之,故终无难矣。

Translation & Meaning

以顺应自然的无为态度去行事,以清静不扰的方式去处理世务,去品味那平淡质朴中的本真至味。 洞察小可化大、少可积多的转化之理,用宽厚坦荡的德行去化解人世间的怨怼。 筹划困难之事,要从它尚属容易的阶段着手;成就宏大事业,要从它细微之处做起。天下的难事,必定起始于容易之处;天下的大事,必定发端于细微之点。 因此圣人从不好大喜功去贪求浮名大事,反而扎扎实实成就了伟大的功业。 轻易许诺的人必定难以守信,把事情看得太容易的人必定遭遇重重困难。因此圣人凡事都保持审慎敬畏、视同难事来细致对待,所以最终反而没有任何危难。

Commentary

青禾散人评注:无为绝非懒散躺平,而是“图难于其易,为大于其细”——在最微小、最容易处静心深耕,水到渠成而不费强力。

Linguistic & Character Analysis

  • 为 (wèi): act / deem / become
  • 无 (wú): formless void / non-being / without
  • 事 (shì): affairs / deeds
  • 味 (wèi): classical character (wèi)
  • 大 (dà): classical character (dà)
  • 小 (xiǎo): classical character (xiǎo)
  • 多 (duō): classical character (duō)
  • 少 (shǎo): classical character (shǎo)
  • 报 (bào): classical character (bào)
  • 怨 (yuàn): classical character (yuàn)
  • 以 (yǐ): in order to / by means of
  • 德 (dé): Intrinsic Virtue / inner power
  • 图 (tú): classical character (tú)
  • 难 (nán): difficult / arduous
  • 于 (yú): to / at / in
  • 其 (qí): its / their / his / her
  • 易 (yì): easy / simple / change
  • 细 (xì): classical character (xì)
  • 天 (tiān): heaven / nature / cosmos
  • 下 (xià): under / earthly realm / humble
  • 必 (bì): classical character (bì)
  • 作 (zuò): move / arise / operate
  • 是 (shì): this / therefore
  • 圣 (shèng): sage / enlightened one
  • 人 (rén): person / human
  • 终 (zhōng): classical character (zhōng)
  • 不 (bù): not / un- / without
  • 故 (gù): therefore / thus / consequence
  • 能 (néng): fruitful / capacity / ability
  • 成 (chéng): complete / fulfill
  • 夫 (fū): for / indeed / now
  • 轻 (qīng): classical character (qīng)
  • 诺 (nuò): classical character (nuò)
  • 寡 (guǎ): classical character (guǎ)
  • 信 (xìn): truth / fidelity / honesty
  • 犹 (yóu): classical character (yóu)
  • 之 (zhī): particle: of / possessive / it
  • 矣 (yǐ): [modal particle of realization]