修观 · 善建者不拔

Xiū Guān

Classical Chinese Text

善建者不拔,善抱者不脱,子孙以祭祀不辍。
修之于身,其德乃真;修之于家,其德乃余;修之于乡,其德乃长;修之于邦,其德乃丰;修之于天下,其德乃普。
故以身观身,以家观家,以乡观乡,以邦观邦,以天下观天下。吾何以知天下然哉?以此。

Translation & Meaning

善于以道立基的人根基稳固不可动摇,善于抱守本真的人信念笃定不会脱落,后世子孙承续这一德泽便能绵延不绝。 把大道修养于自身,德行便纯粹真实;推展于家庭,德泽便宽裕有余;推展于乡里,德望便深远悠长;推展于邦国,德化便丰硕盛大;推展于天下,恩泽便普照无疆。 所以从自身修持便能洞察他人之身,从自家气象便能洞察他家之风,以乡里观照乡里,以邦国观照邦国,以天下大势观照天下。我凭什么能洞悉天下的实情呢?正是凭借这一由内及外的同构法则。

Commentary

青禾散人评注:“修之于身,其德乃真”是一切外王事业的起点。根深蒂固于一己身心之真修,自然层层推扩至家、乡、邦、天下。

Linguistic & Character Analysis

  • 善 (shàn): goodness / skillful / kind
  • 建 (jiàn): classical character (jiàn)
  • 者 (zhě): aspects / those who / things
  • 不 (bù): not / un- / without
  • 拔 (bá): classical character (bá)
  • 抱 (bào): classical character (bào)
  • 脱 (tuō): classical character (tuō)
  • 子 (zǐ): child / progeny
  • 孙 (sūn): classical character (sūn)
  • 以 (yǐ): in order to / by means of
  • 祭 (jì): classical character (jì)
  • 祀 (sì): classical character (sì)
  • 辍 (chuò): classical character (chuò)
  • 修 (xiū): classical character (xiū)
  • 之 (zhī): particle: of / possessive / it
  • 于 (yú): to / at / in
  • 身 (shēn): classical character (shēn)
  • 其 (qí): its / their / his / her
  • 德 (dé): Intrinsic Virtue / inner power
  • 乃 (nǎi): classical character (nǎi)
  • 真 (zhēn): classical character (zhēn)
  • 家 (jiā): classical character (jiā)
  • 余 (yú): classical character (yú)
  • 乡 (xiāng): classical character (xiāng)
  • 长 (cháng): long / enduring / grow
  • 邦 (bāng): classical character (bāng)
  • 丰 (fēng): classical character (fēng)
  • 天 (tiān): heaven / nature / cosmos
  • 下 (xià): under / earthly realm / humble
  • 普 (pǔ): classical character (pǔ)
  • 故 (gù): therefore / thus / consequence
  • 观 (guān): observe / contemplate essence
  • 吾 (wú): I / myself
  • 何 (hé): classical character (hé)
  • 知 (zhī): know / distinguish / recognize
  • 然 (rán): classical character (rán)
  • 哉 (zāi): classical character (zāi)
  • 此 (cǐ): classical character (cǐ)