歸根 · 致虛守靜
Guī Gēn
Classical Chinese Text
致虚极,守静笃;万物并作,吾以观复。 夫物芸芸,各复归其根。归根曰静,静曰复命⑦。复命曰常,知常曰明。不知常,妄作凶。 知常容,容乃公,公乃全,全乃天,天乃道,道乃久,没身不殆。
Translation & Meaning
使心靈虛明達到極致,讓篤定寧靜堅守不移。世間萬物蓬勃生長,我從中靜觀它們循環往復的規律。 萬物紛紜繁茂,最終各自回歸它們的本根。回歸本根叫做「靜」,在寧靜中涵養本性叫做「復命」。 復歸生命本真便是永恆的「常道」,洞悉常道叫做「明」。不明白常道而輕舉妄動,必然招致災兇。 洞悉常道就能胸懷包容,包容就能處事公正,公正就能周全無偏,周全就能合乎自然天理,合乎天理就契入大道,契入大道便能恆久綿長,終身不會陷入危殆。
Linguistic & Character Analysis
- 致 (zhì): classical character (zhì)
- 虚 (xū): empty / clear / open
- 极 (jí): classical character (jí)
- 守 (shǒu): classical character (shǒu)
- 静 (jìng): classical character (jìng)
- 笃 (dǔ): classical character (dǔ)
- 万 (wàn): ten thousand / myriad / all
- 物 (wù): things / phenomena / forms
- 并 (bìng): classical character (bìng)
- 作 (zuò): move / arise / operate
- 吾 (wú): I / myself
- 以 (yǐ): in order to / by means of
- 观 (guān): observe / contemplate essence
- 复 (fù): classical character (fù)
- 夫 (fū): for / indeed / now
- 芸 (yún): classical character (yún)
- 各 (gè): classical character (gè)
- 归 (guī): classical character (guī)
- 其 (qí): its / their / his / her
- 根 (gēn): classical character (gēn)
- 曰 (yuē): classical character (yuē)
- 命 (mìng): classical character (mìng)
- 常 (cháng): constant / dynamic invariable
- 知 (zhī): know / distinguish / recognize
- 明 (míng): classical character (míng)
- 不 (bù): not / un- / without
- 妄 (wàng): classical character (wàng)
- 凶 (xiōng): classical character (xiōng)
- 容 (róng): classical character (róng)
- 乃 (nǎi): classical character (nǎi)
- 公 (gōng): classical character (gōng)
- 全 (quán): classical character (quán)
- 天 (tiān): heaven / nature / cosmos
- 道 (dào): The Way / Logos / to speak
- 久 (jiǔ): classical character (jiǔ)
- 没 (méi): classical character (méi)
- 身 (shēn): classical character (shēn)
- 殆 (dài): classical character (dài)
Commentary
青禾散人評注:本章乃道家靜觀心法之總樞。「致虛極,守靜篤」並非木石死寂,而是清明覺照萬物之「觀復」。識得榮枯盛衰之常理,便不會在順逆交替中盲目妄作。